
Tahrir hay'ati jurnalning ilmiy yuragi hisoblanadi. Maqolada hay'atni to'g'ri shakllantirish tamoyillari va amaliy tavsiyalar berilgan.
Ikki jurnalni solishtiring: birida hay'at ro'yxati chiroyli, lekin a'zolar yillar davomida bironta taqriz qilmagan; ikkinchisida hay'at kichikroq, ammo har bir a'zo maqolalarni o'qiydi, muhokama qiladi, mualliflarga yo'nalish beradi. Qaysi biri ilmiy jamoatchilikda obro' qozonadi? Javob ayon. Tahrir hay'ati — vitrina emas, ishchi organ. Uni shunday shakllantirish kerak.
Hay'at qanday vazifalarni bajaradi?
Tahrir hay'atining real vazifalari quyidagilardan iborat:
- jurnalning ilmiy siyosatini belgilash va tematik yo'nalishlarni rivojlantirish;
- maqolalarni taqrizdan o'tkazish yoki malakali taqrizchilarni topish;
- bahsli maqolalar bo'yicha yakuniy qaror qabul qilishda qatnashish;
- jurnalni o'z ilmiy doiralarida targ'ib qilish va sifatli mualliflarni jalb etish;
- nashr etikasi masalalarida (plagiat, mualliflik nizolari) pozitsiya bildirish.
Kimlarni taklif qilish kerak?
Tanlovda uchta mezonni muvozanatlash lozim. Birinchisi — ilmiy obro': a'zoning soha bo'yicha e'tirof etilgan ishlari, ilmiy darajasi va faol tadqiqot faoliyati bo'lishi kerak. Ikkinchisi — real ishtirok: qanchalik nufuzli bo'lmasin, vaqti yo'q olim hay'atga foyda keltirmaydi. Taklifdan oldin ochiq gaplashing: yiliga taxminan qancha taqriz kutilishini, yig'ilishlar qay tartibda o'tishini aytib qo'ying. Uchinchisi — qamrov: hay'at jurnal tematikasining barcha asosiy yo'nalishlarini yopishi kerak, aks holda ayrim maqolalarga malakali taqrizchi topilmay qoladi.
Rollar va tuzilma
Hay'atda odatda quyidagi rollar bo'ladi:
- Bosh muharrir — jurnalning ilmiy va tashkiliy rahbari, yakuniy qarorlar egasi. Tayinlanish tartibi tahririyat nizomida belgilanadi.
- Bosh muharrir o'rinbosari — yirik jurnallar uchun; yo'nalishlar bo'yicha ishni taqsimlaydi.
- Mas'ul kotib — kundalik jarayonning motori: maqolalar qabuli, taqrizchilar bilan yozishma, muddatlar nazorati.
- Hay'at a'zolari — soha ekspertlari, taqriz va ilmiy siyosat masalalarida ishtirok etadi.
Hay'at hajmi jurnal ko'lamiga bog'liq: kichik ixtisoslashgan jurnalga ixcham, lekin faol hay'at katta ro'yxatdan ko'ra foydaliroq.
Xalqaro a'zolar kerakmi?
Xalqaro bazalarga intilayotgan jurnal uchun turli mamlakatlardan a'zolar jalb qilish jiddiy ustunlik beradi: bu jurnal geografiyasini kengaytiradi, xorijiy mualliflarni jalb qiladi va indeksatsiya mezonlarida ijobiy baholanadi. Lekin shakl uchun emas, mazmun uchun qiling: xorijiy a'zo bilan real aloqa, aniq kelishilgan vazifalar bo'lsin. Faqat nomi turgan xorijiy olim jurnalning obro'siga hech narsa qo'shmaydi.
Maslahat: har bir a'zo bilan qisqa yozma kelishuv qiling — unda a'zoning roziligini, kutilayotgan hissasini va muddatini aks ettiring. Bu keyinchalik "men rozilik bermaganman" degan noqulay vaziyatlarning oldini oladi.
Hay'atni ishlab turadigan qilish
Shakllantirish — yarim ish; hay'atni faol saqlash — asosiy ish. Buning uchun: yig'ilishlarni muntazam (masalan, har son oldidan) o'tkazing, taqriz yuklamasini teng taqsimlang, faol a'zolarning hissasini jurnalda e'tirof eting, faoliyat yuritmayotgan a'zolar bilan esa xushmuomalalik bilan xayrlashing. Hay'at tarkibini vaqti-vaqti bilan yangilab turish — zaiflik emas, sog'lom amaliyot.
Hay'at tuzilmasini loyihalash, nomzodlar bilan kelishuvlarni rasmiylashtirish va tahririyat ish jarayonini yo'lga qo'yishda JurnalKonsalting amaliy ko'mak beradi — bog'laning.
Ko'p so'raladigan savollar
Hay'atda kamida nechta a'zo bo'lishi kerak?
Qat'iy universal raqam yo'q — muhimi, jurnal tematikasining barcha yo'nalishlari malakali ekspertlar bilan qoplangan bo'lsin. Ayrim indeksatsiya tizimlari o'z mezonlarini qo'yishi mumkin, ularni alohida o'rganing.
Bosh muharrir muassisning o'zi bo'lishi mumkinmi?
Huquqiy jihatdan bunga to'siq bo'lmasligi mumkin, lekin ilmiy mustaqillik nuqtai nazaridan rollarni ajratish tavsiya etiladi. Aniq tartib nizomda belgilanadi.
Hay'at a'zolariga haq to'lanadimi?
Amaliyot turlicha: ko'p ilmiy jurnallarda hay'at a'zoligi ixtiyoriy va beg'araz. Har bir jurnal buni o'z moliyaviy modeli doirasida hal qiladi.
Teglar
Maqola yoqdimi?
Do'stlaringizga ham ulashing


