OJS'da muharrirning tizimdagi o'rni, asosiy vazifalari va qaror qabul qilish jarayoni haqida.
Muharrir (editor) OJS tizimidagi eng markaziy figuralardan biri hisoblanadi. Aynan shu shaxs maqolaning kelib tushishidan tortib nashr etilishigacha bo'lgan butun yo'lni nazorat qiladi. Agar siz yangi jurnal tashkil etayotgan bo'lsangiz yoki mavjud tahririyatda muharrirlik vazifalarini tushunmoqchi bo'lsangiz, quyidagi ma'lumot foydali bo'ladi. Muharrirning ishi ko'pincha ko'zga tashlanmasa-da, aynan shu shaxsning qarorlari jurnalning umumiy ilmiy obro'sini shakllantiradi.
Muharrirning tizimdagi o'rni
OJS'da muharrir odatda jurnal darajasida ishlaydi, ya'ni butun jurnal bo'yicha kelib tushgan maqolalarni ko'rib chiqish huquqiga ega. Bo'lim muharridan farqli o'laroq, u faqat bitta bo'limga emas, balki jurnalning istalgan qismiga tegishli qarorlar qabul qilishi mumkin. Ko'pgina kichik jurnallarda bosh muharrir yagona qaror qabul qiluvchi shaxs bo'lib qoladi. Katta jurnallarda esa bir nechta muharrir birgalikda ishlab, har biri o'z yo'nalishi bo'yicha mustaqil qaror qabul qilishi mumkin.
Asosiy vazifalar
- Kelib tushgan yangi maqolalarni ko'rib chiqish va dastlabki mosligini baholash.
- Maqolani taqrizga yuborish yoki rad etish haqida qaror qabul qilish.
- Taqrizchilarni tanlash va ularga topshiriq berish.
- Taqriz natijalarini tahlil qilib, muallifga yakuniy qaror yuborish.
- Maqolani korrektura va nashr bosqichiga o'tkazish.
Bundan tashqari, muharrir ko'pincha jurnalning umumiy ilmiy siyosati, mavzu yo'nalishlari va sifat standartlarini belgilashda ham ishtirok etadi. Bu vazifa uni shunchaki texnik operator emas, balki jurnalning strategik yo'nalishini belgilovchi shaxsga aylantiradi.
Muharrir qanday qarorlar qabul qiladi
Odatda OJS'da muharrirning qo'lida to'rtta asosiy variant bo'ladi: maqolani qabul qilish, kichik tuzatishlar bilan qabul qilish, qayta ko'rib chiqish uchun qaytarish yoki rad etish. Bu qarorlar taqrizchilarning fikriga asoslanadi, lekin yakuniy so'z har doim muharrirga tegishli. Shu ma'noda muharrir shunchaki texnik vositachi emas, balki jurnalning ilmiy sifatini belgilovchi asosiy shaxsdir. Agar taqrizchilar o'rtasida qarama-qarshi fikrlar bo'lsa, muharrir qo'shimcha taqrizchi jalb qilishi yoki o'zi yakuniy xulosa chiqarishi mumkin.
Muharrirlik ishini samarali yuritish uchun maslahatlar
Ko'p muharrirlar duch keladigan asosiy muammo - vaqt tanqisligi. Maqolalar soni ortgani sari, har bir maqolaga alohida e'tibor berish qiyinlashadi. Shu sababli bo'lim muharrirlari va yordamchi tahririyat kotibi bilan ishni taqsimlash tavsiya etiladi. Shuningdek, muharrir uchun oldindan tayyorlangan standart xat shablonlari va aniq tekshirish ro'yxati (checklist) mavjud bo'lishi ish sur'atini sezilarli tezlashtiradi.
Maslahat: muharrir har bir maqola uchun taqriz muddatini oldindan belgilab, tizimda eslatmalar sozlasa, jarayon ancha tezlashadi.
Agar tahririyatingizda muharrirlik jarayonlarini OJS'da to'g'ri yo'lga qo'yish kerak bo'lsa, JurnalKonsalting jamoasi bu borada amaliy yordam ko'rsatadi. Bizning oldingi ishlarimiz bilan portfolio sahifasida tanishishingiz mumkin.
Muharrirning kundalik ish yuki
Amaliyotda muharrirning ish yuki ko'pincha jurnalga kelib tushayotgan maqolalar soniga bevosita bog'liq bo'ladi. Faol jurnallarda muharrir har kuni yangi yuborilgan maqolalarni ko'rib chiqishi, taqriz muddatlarini kuzatishi va muallif hamda taqrizchilar bilan yozishmalar olib borishi kerak bo'ladi. Bu vazifalar yig'indisi, agar to'g'ri tashkil etilmasa, muharrirni tez charchatib qo'yishi mumkin, shu sababli ko'p tajribali muharrirlar haftalik rejalashtirish odatini shakllantiradi.
Yana bir muhim jihat, muharrir nafaqat texnik qarorlar, balki inson omili bilan ham ishlaydi: taqrizchini rag'batlantirish, muallifga xushmuomalalik bilan izoh berish kabi ko'nikmalar ham muvaffaqiyatli muharrirlik uchun zarur. Shu sababli ko'plab tahririyatlar yangi muharrirlarni tayyorlashda nafaqat texnik, balki muloqot ko'nikmalariga ham e'tibor qaratadi.
Yangi muharrirlarni tayyorlash
Jurnalga yangi qo'shilgan muharrir uchun dastlabki oylar ko'pincha eng qiyin davr hisoblanadi, chunki tizim interfeysi, jurnal siyosati va kutilayotgan sifat standartlari bir vaqtning o'zida o'zlashtirilishi kerak bo'ladi. Shu sababli tajribali tahririyatlar yangi muharrirga bir muddat tajribali hamkasb bilan birgalikda ishlash imkonini beradi, bu davrda u qarorlarni mustaqil emas, balki maslahatlashgan holda qabul qiladi. Bunday o'tish davri xatolar sonini sezilarli kamaytiradi.
Shuningdek, muharrirlar uchun yozma qo'llanma yoki tez-tez uchraydigan vaziyatlar bo'yicha misollar to'plami tayyorlab qo'yish foydali amaliyot hisoblanadi. Masalan, taqrizchilar bir-biriga qarama-qarshi fikr bildirganda nima qilish kerak, yoki muallif qaror bilan rozi bo'lmasa qanday javob berish kerak kabi holatlar oldindan yozib qo'yilsa, yangi muharrir o'zini ancha ishonchli his qiladi.
Ko'p so'raladigan savollar
Muharrir va bo'lim muharriri o'rtasida qanday farq bor?
Muharrir butun jurnal bo'yicha qaror qabul qilish huquqiga ega bo'lsa, bo'lim muharriri faqat o'ziga biriktirilgan bo'lim doirasida ishlaydi.
Bitta jurnalda bir nechta muharrir bo'lishi mumkinmi?
Ha, ko'plab jurnallar bosh muharrir va bir nechta yordamchi muharrirlar bilan ishlaydi, bu esa yukni taqsimlashga yordam beradi.
Teglar
Maqola yoqdimi?
Do'stlaringizga ham ulashing
