
Tahririyat nizomi — jurnalning asosiy tashkiliy-huquqiy hujjati. Maqolada nizom tarkibi va uni tuzishda e'tibor beriladigan jihatlar yoritilgan.
Tahririyat nizomi — jurnal faoliyatining huquqiy poydevori. U jurnal qanday boshqarilishini, muassis va tahririyat o'rtasidagi munosabatlarni, moliyaviy va tashkiliy masalalarni belgilaydi. OAV sifatida ro'yxatdan o'tishda aynan shu hujjat sinchiklab o'rganiladi, shuning uchun uni yuzaki tuzish keyinchalik qimmatga tushishi mumkin.
Nizom nima uchun shunchaki rasmiyatchilik emas?
Ko'pchilik nizomni "ro'yxatdan o'tish uchun kerak bo'ladigan qog'oz" deb qaraydi. Aslida bu hujjat real vaziyatlarda ishlaydi: bosh muharrir almashganda, muassis bilan kelishmovchilik chiqqanda, jurnal yopilishi yoki qayta tashkil etilishi masalasi ko'tarilganda — barcha javoblar nizomdan qidiriladi. Yaxshi tuzilgan nizom nizoli vaziyatlarning oldini oladi, chala nizom esa ularni keltirib chiqaradi.
Nizomning asosiy bo'limlari
Amaliyotda tahririyat nizomi odatda quyidagi bo'limlarni qamrab oladi:
- Umumiy qoidalar — jurnalning nomi, maqomi, muassisi, faoliyat yuritish asoslari.
- Faoliyat maqsadi va yo'nalishi — ixtisoslashuv, tematika, til, davriylik va tarqatish hududi.
- Muassisning huquq va majburiyatlari — muassis nimalarga aralashadi, nimalarga aralashmaydi.
- Tahririyatni boshqarish — bosh muharrirni tayinlash va ozod qilish tartibi, uning vakolatlari.
- Tahrir hay'ati — hay'atning shakllantirilishi, vazifalari va ish tartibi.
- Mulkiy va moliyaviy masalalar — moliyalashtirish manbalari, mol-mulkdan foydalanish.
- Faoliyatni to'xtatish va qayta tashkil etish — jurnal qanday tartibda yopiladi yoki o'zgartiriladi.
Bo'limlar nomi va ketma-ketligi turlicha bo'lishi mumkin, lekin qonunchilik talab qiladigan masalalar to'liq qamrab olinishi shart.
Muassis va tahririyat munosabatlari — eng nozik qism
Nizomning eng muhim vazifasi — muassis bilan tahririyat o'rtasidagi chegarani aniq chizish. Muassis jurnalning umumiy yo'nalishini belgilaydi, lekin tahririyatning ijodiy mustaqilligi qonun bilan himoyalangan. Nizomda quyidagilar aniq yozilishi kerak: bosh muharrir kim tomonidan va qanday tartibda tayinlanadi, muassis tahririyat ishiga qay darajada aralasha oladi, moliyaviy majburiyatlar kimning zimmasida. Shu savollarga mujmal javob bergan nizom kelajakdagi nizolarning manbai bo'ladi.
Maslahat: nizomni boshqa jurnaldan ko'chirib olmang. Har bir jurnalning muassisi, moliyalashtirish modeli va boshqaruv tuzilmasi o'ziga xos — begona nizomdagi qoidalar sizning vaziyatingizga zid kelishi mumkin.
Nizom tuzishda uchraydigan xatolar
Tajribada eng ko'p uchraydigan kamchiliklar:
- Qonun talab qiladigan bo'limlarning tushirib qoldirilishi — bu ro'yxatdan o'tkazishda rad javobiga sabab bo'ladi.
- Nizomdagi ma'lumotlarning arizadagi ma'lumotlarga mos kelmasligi (nom, davriylik, til).
- Bosh muharrir vakolatlarining aniqlanmagani — "kim nima uchun javob beradi" savoli ochiq qolishi.
- Moliyaviy bo'limning umumiy iboralar bilan yozilishi.
Nizom tayyor bo'lgach nima qilinadi?
Nizom muassis tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi va ro'yxatdan o'tkazish hujjatlari to'plamiga kiritiladi. Keyinchalik jurnal faoliyatida jiddiy o'zgarish bo'lsa (masalan, muassis yoki nom o'zgarsa), nizomga ham tegishli o'zgartirish kiritiladi. Nizom asosida keyingi qadam — tahrir hay'atini shakllantirish.
Agar nizomni noldan yozish murakkab tuyulsa, JurnalKonsalting mutaxassislari hujjatni jurnalingiz xususiyatlaridan kelib chiqib tayyorlab beradi — batafsil ma'lumot uchun tariflar bilan tanishing.
Ko'p so'raladigan savollar
Nizomni kim tasdiqlaydi?
Tahririyat nizomini muassis tasdiqlaydi. Muassis bir nechta bo'lsa, tasdiqlash tartibi ular o'rtasidagi kelishuvda belgilanadi.
Nizom qaysi tilda yoziladi?
Hujjat davlat tilida rasmiylashtiriladi. Zarur bo'lsa, boshqa tillardagi tarjima nusxalari ham tayyorlanishi mumkin, lekin huquqiy kuchga ega matn — rasmiy topshirilgani.
Nizomga keyinchalik o'zgartirish kiritsa bo'ladimi?
Ha. O'zgartirishlar muassis qarori bilan rasmiylashtiriladi, ro'yxatga olingan ma'lumotlarga daxldor bo'lsa, vakolatli organni belgilangan tartibda xabardor qilish talab etiladi.
Teglar
Maqola yoqdimi?
Do'stlaringizga ham ulashing


