ISSN nima va uni qanday olish mumkin?

Yangi jurnal ochayotganlar eng ko'p beradigan savollardan biri — ISSN haqida. Bu qisqartma ko'pchilikka tanish, lekin uning aynan nima vazifa bajarishi va qanday olinishi haqida chalkash tasavvurlar ko'p. Keling, hammasini joy-joyiga qo'yamiz.

ISSN nima?

ISSN (International Standard Serial Number) — davriy nashrlarning xalqaro standart raqami. U sakkiz raqamdan iborat bo'lib, ikki guruhga bo'lib yoziladi (masalan, XXXX-XXXX ko'rinishida). ISSN nashrning nomini identifikatsiya qiladi: dunyoning istalgan nuqtasida shu raqam orqali aynan sizning jurnalingiz bir ma'noda topiladi. Kitoblardagi ISBN'dan farqli o'laroq, ISSN alohida songa emas, davriy nashrning o'ziga beriladi.

ISSN nima uchun muhim?

ISSN'siz jurnal xalqaro ilmiy makonda deyarli ko'rinmaydi. Uning ahamiyati quyidagilarda namoyon bo'ladi:

• Identifikatsiya: nomi o'xshash nashrlar orasida sizning jurnalingiz aniq ajratiladi.
• Indeksatsiya: ilmiy bazalar va kutubxona kataloglari nashrni ISSN orqali qayd etadi.
• Iqtiboslik: mualliflar va tadqiqotchilar manbaga havola berishda ISSN'dan foydalanadi.
• Obro': ISSN mavjudligi jurnalning rasmiy davriy nashr ekanini bildiradi.

ISSN'ni kim beradi?

ISSN tizimini Parijda joylashgan Xalqaro ISSN markazi muvofiqlashtiradi. Raqamlar aynan shu xalqaro tizim orqali beriladi: ariza milliy yoki xalqaro markaz orqali ko'rib chiqiladi va nashr ISSN reyestriga kiritiladi. Shuni tushunish muhimki, ISSN — davlat ro'yxatidan o'tkazish emas: u OAV guvohnomasi o'rnini bosmaydi, balki uni to'ldiradi. Odatda avval jurnal OAV sifatida ro'yxatdan o'tadi, keyin ISSN so'raladi.

Ariza jarayoni qanday kechadi?

ISSN olish uchun odatda quyidagi ma'lumotlar taqdim etiladi:

1. Jurnalning to'liq nomi (aynan nashrda ko'rsatilgan shaklda).
2. Nashr shakli: bosma, elektron yoki har ikkalasi.
3. Davriylik, til va noshir haqidagi ma'lumotlar.
4. Nashrning namunasi yoki elektron jurnal bo'lsa — faoliyat yuritayotgan veb-sahifa.

Muhim nuqta: bosma va elektron versiyalar alohida nashr hisoblanadi, shuning uchun har biriga o'z ISSN raqami beriladi. Elektron versiya uchun e-ISSN atamasi ishlatiladi. Ko'rib chiqish muddati arizalar oqimiga bog'liq bo'lib, aniq muddatni ISSN tizimining joriy tartibi belgilaydi.

Maslahat: ISSN olgach, uni jurnalning har bir sonida — muqovada yoki titul sahifasida, elektron versiyada esa saytning ko'rinadigan joyida doimiy ko'rsatib boring. Bu indeksatsiya va iqtiboslik uchun amaliy ahamiyatga ega.

Tez-tez uchraydigan tushunmovchiliklar

ISSN atrofida bir nechta noto'g'ri tasavvur yuradi. Birinchisi — ISSN jurnal sifatini tasdiqlaydi degan fikr: aslida ISSN faqat identifikator, u ilmiy saviya haqida hech narsa demaydi. Ikkinchisi — bitta ISSN barcha formatlarga yetadi degan qarash: yuqorida aytilganidek, har bir format uchun alohida raqam kerak. Uchinchisi — nom o'zgarsa ISSN saqlanib qoladi degan taxmin: nom jiddiy o'zgarganda yangi ISSN olish talab etiladi, chunki raqam aynan nomga bog'langan.

Agar jarayonni tezroq va xatosiz o'tkazmoqchi bo'lsangiz, JurnalKonsalting jamoasi ISSN arizasini to'g'ri rasmiylashtirishda yordam beradi — ilgari qo'llab-quvvatlagan jurnallarimiz bilan portfolio sahifasida tanishing.

Ko'p so'raladigan savollar

ISSN pullikmi?

Ayrim mamlakatlarda ISSN berish bepul, ayrimlarida yig'im olinadi. Aniq tartib va to'lov masalasini ISSN xizmatining joriy shartlaridan aniqlashtirish kerak.

ISSN'ni jurnal chiqmasidan oldin olsa bo'ladimi?

Ko'p hollarda ISSN nashr real faoliyatini boshlaganda yoki birinchi son tayyor bo'lganda beriladi. Elektron jurnal uchun ishlab turgan sayt talab qilinishi mumkin.

ISSN va DOI bir narsami?

Yo'q. ISSN jurnalning o'zini, DOI esa har bir maqolani identifikatsiya qiladi. Rivojlangan jurnal odatda ikkalasidan ham foydalanadi.