OAV guvohnomasini olish: bosqichma-bosqich qo'llanma

O'zbekistonda davriy nashr — jumladan ilmiy jurnal — faoliyat boshlashi uchun ommaviy axborot vositasi (OAV) sifatida davlat ro'yxatidan o'tishi kerak. OAV reyestrini vakolatli davlat organi yuritadi. Guvohnoma jurnalning qonuniy faoliyat yuritishi uchun asosiy hujjatdir. Quyida jarayonni amaliy nuqtai nazardan ko'rib chiqamiz.

OAV guvohnomasi nima uchun kerak?

Guvohnomasiz davriy nashr chiqarish qonunbuzarlik hisoblanadi. Bundan tashqari, guvohnoma:

• jurnalning rasmiy nomi va muassisini huquqiy jihatdan mustahkamlaydi;
• ISSN olish va xalqaro bazalarga kirish uchun asos bo'ladi;
• bosmaxonalar va tarqatuvchilar bilan rasmiy ishlash imkonini beradi;
• mualliflar va o'quvchilar oldida jurnalning ishonchliligini oshiradi.

Ariza topshirishdan oldin nimalarni tayyorlash kerak?

Ro'yxatdan o'tkazish arizasi bilan birga bir qator ma'lumot va hujjatlar taqdim etiladi. Odatda quyidagilar so'raladi:

1. Jurnalning nomi, tili (yoki tillari) va ixtisoslashuvi haqidagi ma'lumotlar.
2. Muassis to'g'risidagi hujjatlar — yuridik shaxs bo'lsa ta'sis hujjatlari, jismoniy shaxs bo'lsa shaxsni tasdiqlovchi ma'lumotlar.
3. Tahririyat nizomi va tahririyat joylashgan manzil.
4. Nashrning davriyligi, tarqatish hududi va shakli (bosma yoki elektron) haqidagi ma'lumotlar.
5. Davlat boji to'langanini tasdiqlovchi hujjat — boj miqdorini amaldagi qonunchilik belgilaydi.

Aniq ro'yxat vaqt o'tishi bilan o'zgarishi mumkin, shuning uchun topshirishdan oldin vakolatli organning joriy talablari bilan tanishib chiqing.

Ariza qanday topshiriladi va ko'rib chiqiladi?

Hozirda arizalarni elektron davlat xizmatlari orqali topshirish imkoniyati mavjud. Ariza kelib tushgach, vakolatli organ hujjatlarni belgilangan muddatda ko'rib chiqadi: nom takrorlanmasligi, hujjatlarning to'liqligi va qonun talablariga muvofiqligi tekshiriladi. Natijada guvohnoma beriladi yoki asoslantirilgan rad javobi qaytariladi. Rad etilgan taqdirda kamchiliklarni bartaraf etib, qayta topshirish mumkin.

Eng ko'p uchraydigan xatolar

Amaliyotda arizalar ko'pincha quyidagi sabablarga ko'ra qaytadi:

• jurnal nomi reyestrdagi mavjud nashr nomi bilan aynan yoki chalkashtirib yuborar darajada o'xshash bo'lishi;
• tahririyat nizomining qonun talablariga to'liq mos kelmasligi;
• ixtisoslashuv va davriylikning noaniq yoki ziddiyatli yozilishi;
• hujjatlar to'plamining chala topshirilishi.

Maslahat: ariza topshirishdan oldin jurnal nomini OAV reyestrida tekshirib ko'ring. Nom mojarosi — rad javobining eng keng tarqalgan sababi va u butun jarayonni ortga suradi.

Guvohnoma olingandan keyin nima qilinadi?

Guvohnoma — boshlanish nuqtasi, xolos. Undan keyin ISSN olish, tahririyat ishini yo'lga qo'yish va birinchi sonni tayyorlash bosqichlari keladi. Shuni ham yodda tuting: guvohnomada ko'rsatilgan ma'lumotlar (nom, muassis, davriylik) o'zgarsa, bu haqda belgilangan tartibda xabar berish va tegishli o'zgartirishlarni rasmiylashtirish talab etiladi.

Kim muassis bo'la oladi?

Muassis sifatida yuridik shaxslar — universitetlar, ilmiy-tadqiqot muassasalari, nodavlat notijorat tashkilotlar va korxonalar — hamda qonunda belgilangan doirada jismoniy shaxslar chiqishi mumkin. Qonunchilikda muassis bo'lish huquqi cheklangan shaxslar doirasi ham belgilangan, shuning uchun ariza topshirishdan oldin o'z maqomingizni amaldagi talablarga solishtirib ko'ring. Ilmiy jurnallar amaliyotida eng keng tarqalgan model — ilmiy tashkilot yoki oliy ta'lim muassasasi muassisligi: bu jurnalga tayanch infratuzilma, kadrlar va akademik obro' beradi.

Jarayonni silliq o'tkazish uchun amaliy tavsiyalar

Avvalo barcha hujjatlardagi ma'lumotlarni o'zaro solishtirib chiqing: jurnal nomi, davriyligi, tili va ixtisoslashuvi arizada, nizomda va muassis qarorida aynan bir xil yozilgan bo'lishi shart — kichik tafovut ham qo'shimcha savollarga sabab bo'ladi. So'ngra har bir hujjatning kim tomonidan imzolanishi va tasdiqlanishini tekshiring: imzosiz yoki vakolatsiz shaxs imzolagan hujjat topshirilmagan hisoblanadi. Elektron topshirishda esa fayllar sifatiga e'tibor bering: skanerlangan hujjatlar to'liq o'qiladigan, sahifalari tushib qolmagan va so'ralgan formatda bo'lsin.

Yana bir muhim jihat — muloqotga tayyorlik. Ko'rib chiqish jarayonida qo'shimcha ma'lumot yoki aniqlik so'ralishi mumkin; bunday so'rovlarga tez va to'liq javob berish jarayonning cho'zilib ketishidan saqlaydi. Shu bois arizada ko'rsatilgan aloqa ma'lumotlari doimiy kuzatiladigan bo'lsin, mas'ul xodim esa hujjatlar to'plamini yaxshi biladigan kishi bo'lsin.

Nihoyat, vaqt zaxirasini rejalashtiring. Guvohnoma olish jarayoni birinchi son chiqarish sanasiga bevosita bog'liq bo'lgani uchun taqvimni ortga qarab hisoblang: nashr sanasidan boshlab taqriz, tahrir va ro'yxatdan o'tkazish bosqichlariga yetarli muddat qoldiring. Shoshilinch rejim — xatolarning bosh manbai.

Hujjatlar bilan ishlashda tajriba katta rol o'ynaydi. JurnalKonsalting mutaxassislari ariza to'plamini talablarga mos tayyorlashda amaliy yordam beradi — savollaringiz bo'lsa, bog'laning.

Ko'p so'raladigan savollar

Guvohnoma qancha muddatga beriladi?

Guvohnomaning amal qilish tartibi va shartlarini amaldagi qonunchilik belgilaydi. Muhimi — nashr o'z faoliyatini guvohnomada ko'rsatilgan shartlarga muvofiq yuritishi kerak.

Elektron jurnal uchun ham guvohnoma kerakmi?

Ha, muntazam yangilanib turadigan elektron davriy nashrlar ham OAV hisoblanadi va ro'yxatdan o'tishi talab etiladi. Bosma va elektron shakllar guvohnomada aks ettiriladi.

Ariza rad etilsa nima qilish kerak?

Rad javobi asoslantirilgan bo'ladi. Ko'rsatilgan kamchiliklarni bartaraf etib, hujjatlarni qayta topshirish mumkin. Nizoli holatlarda qonunda belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqi ham mavjud.