OJS'da ORCID plaginini qanday integratsiya qilish kerak?

ORCID nima va nima uchun kerak

ORCID, bu ilmiy sohadagi tadqiqotchilarni bir-biridan aniq va ishonchli tarzda ajratish uchun ishlatiladigan xalqaro identifikator tizimi hisoblanadi. Ko'p mualliflar bir xil yoki juda o'xshash ism-familiyaga ega bo'lishi mumkin, ORCID esa har bir tadqiqotchiga noyob raqamli identifikator beradi, bu esa uning barcha ilmiy ishlarini, nashrlarini va loyihalarini to'g'ri bog'lashga yordam beradi. Ko'plab xalqaro indekslash bazalari, jumladan Scopus va Web of Science bilan bog'liq nashriyotlar, ORCID mavjudligini talab qiladi yoki kuchli tavsiya etadi, chunki bu muallif profilining aniqligini oshiradi va noto'g'ri atributsiya xavfini kamaytiradi. Bundan tashqari, ORCID orqali muallifning oldingi barcha ilmiy ishlari, grantlari va hamkorlik faoliyati bir joyda jamlanadi, bu esa tadqiqotchining ilmiy faoliyatini kuzatishni ancha soddalashtiradi.

OJS'da ORCID plaginini yoqish

OJS platformasida ORCID bilan integratsiya standart plagin sifatida keladi. Uni faollashtirish uchun admin panelidagi plaginlar ro'yxatidan tegishli bandni topib, bir necha soniyada yoqish kifoya, alohida yuklab olish shart emas. Ammo to'liq funksionallik, ya'ni mualliflarning o'z ORCID hisobini xavfsiz va bevosita tasdiqlashi, uchun qo'shimcha API sozlamalarini kiritish talab etiladi. Faqat plaginni yoqib qo'yish orqali mualliflar ORCID raqamini qo'lda kiritishi mumkin bo'ladi, ammo bu usul xato yoki soxta ma'lumot kiritilishi xavfini kamaytirmaydi, shuning uchun to'liq avtomatlashtirilgan tasdiqlash tavsiya etiladi. Ba'zi jurnallar ORCID maydonini majburiy qilib belgilaydi, bu esa barcha yangi mualliflarning identifikatorga ega bo'lishini kafolatlaydi, ammo bu qaror mualliflar orasida qo'shimcha ro'yxatdan o'tish bosqichini talab qilishini ham hisobga olish kerak.

API sozlamalarini kiritish

To'liq integratsiya uchun quyidagi qadamlar bajariladi:

1. ORCID rasmiy tashkiloti orqali developer hisobini ochish
2. Client ID va Client Secret kalitlarini olish
3. Bu kalitlarni OJS ORCID plagini sozlamalariga kiritish
4. Muallif ro'yxatdan o'tish shaklida ORCID maydonini majburiy yoki ixtiyoriy qilib belgilash
5. Test rejimida ulanishni tekshirib ko'rish

Bu sozlash jarayoni odatda bir marta amalga oshiriladi va keyinchalik barcha yangi mualliflar uchun avtomatik ishlaydi, shuning uchun boshida vaqt sarflash uzoq muddatda samara beradi. Sozlash jarayonida kalitlarni jamoat oldida ochiq joylashtirmaslik, balki faqat OJS administratori kirishi mumkin bo'lgan xavfsiz joyda saqlash muhim, chunki bu kalitlar orqali tashqi tomonlar tizim nomidan so'rov yuborishi mumkin. Agar kalitlar tasodifan oshkor bo'lib qolsa, ORCID rasmiy tashkiloti orqali ularni bekor qilib, yangisini olish imkoniyati mavjud, ammo bu jarayon vaqt talab qiladi va integratsiyani vaqtincha to'xtatib turishi mumkin.

Mualliflar uchun tasdiqlash jarayoni

Integratsiya to'g'ri va to'liq sozlangandan so'ng, mualliflar o'z profilida ORCID hisobiga kirib, identifikatorni bir necha bosqichda tasdiqlashi mumkin bo'ladi. Bu jarayon muallifning haqiqiy ORCID egasi ekanligini xavfsiz tarzda tasdiqlaydi va soxta yoki noto'g'ri kiritilgan identifikatorlar muammosining oldini samarali oladi. Tasdiqlangan ORCID keyinchalik maqola metama'lumotlarida va DOI ma'lumotlarida ham avtomatik ko'rsatiladi. Bu esa xalqaro ma'lumotlar bazalarida muallifning barcha nashrlarini bir profilga to'g'ri bog'lash imkonini beradi, hatto uning ismi turli manbalarda biroz farqli tarzda yozilgan bo'lsa ham. Bu jihat ayniqsa umumiy ism-familiyaga ega mualliflar uchun katta ahamiyat kasb etadi, chunki ular boshqa tadqiqotchilar bilan adashtirilish xavfiga ko'proq duch keladi.

Maslahat: mualliflardan ORCID'ni albatta o'z shaxsiy hisobi orqali tasdiqlashini so'rang, qo'lda kiritilgan raqamlar xato bo'lishi mumkin.

ORCID kabi tashqi integratsiyalarni to'g'ri sozlash uchun texnik tajriba talab etiladi, shu sababli avval JurnalKonsalting tomonidan boshqa jurnallarda amalga oshirilgan ishlar bilan portfolio sahifasida tanishib chiqishingiz foydali bo'lishi mumkin.

Ko'p so'raladigan savollar

ORCID integratsiyasi majburiymi?

OJS o'zi buni majburiy qilmaydi, ammo ko'plab xalqaro bazalar va nashriyot standartlari uni kuchli tavsiya sifatida qo'yadi.

ORCID API kalitini olish pullikmi?

Asosiy public API foydalanish odatda tekin taqdim etiladi, ammo aniq shartlarni ORCID rasmiy sahifasidan tekshirish tavsiya etiladi, chunki shartlar vaqt o'tishi bilan yangilanishi mumkin.