Ilmiy jurnal nomini tanlash: qoidalar va maslahatlar

Jurnal nomi bir marta tanlanadi, lekin o'n yillar xizmat qiladi. Maqolalarga havolalar, indeksatsiya yozuvlari, ISSN — hammasi nomga bog'lanadi, shuning uchun keyinchalik nomni o'zgartirish jurnal tarixini go'yo ikkiga bo'lib yuboradi. Demak, bu qarorga jiddiy yondashishga arziydi.

Huquqiy talablar: nimalarga yo'l qo'yilmaydi?

Nom tanlashda birinchi filtr — qonunchilik. Umumiy qoidalar quyidagicha:

• nom OAV reyestridagi mavjud nashr nomini takrorlamasligi yoki u bilan chalkashtirib yuborar darajada o'xshash bo'lmasligi kerak;
• nom jamoatchilikni chalg'itmasligi — masalan, davlat organi nashri taassurotini bermasligi — lozim;
• qonun bilan taqiqlangan mazmundagi so'z va iboralar ishlatilmaydi.

Shu bois nomni yakuniy tasdiqlashdan oldin reyestrda tekshirish — majburiy odat bo'lishi kerak. Nom mojarosi ro'yxatdan o'tkazishda rad javobining eng keng tarqalgan sabablaridan biridir.

Yaxshi nomning belgilari

Huquqiy filtrdan o'tgan nomlar ichida qaysi biri kuchli? Amaliyotda o'zini oqlagan mezonlar:

1. Aniqlik: nom jurnalning sohasini darhol anglatsin. "Tafakkur durdonalari" kabi mavhum nomdan ko'ra sohani ko'rsatuvchi nom ilmiy nashr uchun ishonchliroq ishlaydi.
2. Ixchamlik: uzun nom havolalarda qisqartiriladi va xatolarga sabab bo'ladi. Qisqa, ravon nomni eslab qolish ham oson.
3. Kengayish zaxirasi: juda tor nom kelajakda tematikani kengaytirishga xalaqit beradi. Bugungi rejadan biroz kengroq qamrovni tanlash oqilona.
4. Talaffuz va yozuv barqarorligi: turli tillarda buzilmasdan yozila oladigan nom xalqaro muomala uchun qulay.

Tarjima va transliteratsiya masalasi

Xalqaro bazalarga chiqishni rejalashtirgan jurnal nomning inglizcha shakli haqida boshidanoq o'ylashi kerak. Uch yo'l bor: nomni tarjima qilish, transliteratsiya qilish yoki boshidanoq xalqaro auditoriyaga tushunarli nom tanlash. Qaysi yo'l tanlanmasin, bitta qoida qat'iy: bir marta belgilangan shakl hamma joyda bir xil ishlatilsin — saytda, maqolalarda, bazalarga arizalarda. Har xil yozilgan nom indeksatsiya tizimlarida jurnalni "ikkiga bo'lib" yuboradi va iqtiboslar sochilib ketadi.

Nomni sinovdan o'tkazing

Yakuniy qarordan oldin nomzod nomlarni kichik tekshiruvdan o'tkazing:

• OAV reyestrida o'xshash nom bormi?
• Xalqaro bazalarda va internetda shu nomli boshqa jurnal mavjudmi?
• Nom uchun mos domen (veb-manzil) bo'shmi?
• Hamkasblaringiz nomni eshitganda jurnal tematikasini to'g'ri taxmin qila oladimi?

Maslahat: 3-5 ta nomzod nom tayyorlab, har birini yuqoridagi savollar bo'yicha jadvalda baholang. Bir nechta muqobil bilan ishlash eng kuchli variantni xolis tanlashga yordam beradi — birinchi kelgan g'oyaga bog'lanib qolmaysiz.

Nom tanlangandan keyin

Tanlangan nom ro'yxatdan o'tkazish hujjatlariga, tahririyat nizomiga va ISSN arizasiga aynan bir xil shaklda kiritiladi. Keyingi qadamlar — ro'yxatdan o'tkazish va boshqa bosqichlar — haqida to'liq yo'l xarita maqolamizda o'qing. Nom bo'yicha ikkilanayotgan bo'lsangiz, JurnalKonsalting jamoasi reyestr tekshiruvi va nom strategiyasi bo'yicha maslahat beradi — bog'laning.

Ko'p so'raladigan savollar

Jurnal nomini keyinchalik o'zgartirsa bo'ladimi?

Bo'ladi, lekin bu belgilangan tartibda qayta rasmiylashtirishni talab qiladi: reyestr ma'lumotlari yangilanadi, nom jiddiy o'zgarganda yangi ISSN olinadi. Jurnal tarixi va iqtiboslar uzluksizligi uchun bu har doim qo'shimcha yuk, shuning uchun nomni boshidan puxta tanlagan ma'qul.

Nomda universitet nomini ishlatish mumkinmi?

Agar muassis o'sha universitet bo'lsa va bunga rozilik mavjud bo'lsa — mumkin. Boshqa tashkilot nomidan ruxsatsiz foydalanish esa huquqiy muammolarga olib keladi.

Inglizcha nom bilan ro'yxatdan o'tsa bo'ladimi?

Nashr nomi va tili masalalari ro'yxatdan o'tkazishda ko'rsatiladi; amaldagi tartib doirasida turli tillardagi nomlar qo'llanilishi mumkin. Aniq talablarni ariza topshirishdan oldin vakolatli organning joriy qoidalaridan tekshiring.