Duplikatsiya (bir maqolani qayta nashr qilish) muammosi

Bir xil tadqiqot natijalarini bir necha marta, turli jurnallarda deyarli o'zgarishsiz chop ettirish ilmiy nashriyotda "duplikatsiya" yoki qayta nashr muammosi deb ataladi. Bu holat, ko'pchilik o'ylaganidek, faqat texnik qoidabuzarlik emas, balki ilmiy adabiyotning haqiqiy hajmini sun'iy shishirish orqali jiddiy etik muammo hisoblanadi.

Duplikatsiya nima va u qanday shakllarda uchraydi

Bu tushunchani to'g'ri anglash mualliflarga o'z ishlarini qayta nashr etishdan saqlanishga yordam beradi. Duplikatsiya deganda bir xil yoki deyarli bir xil ma'lumot, natija va xulosalarga ega maqolani turli nashrlarda, muallif huquq egalariga bildirmasdan qayta chop ettirish tushuniladi. Bu ba'zan butun maqolani deyarli o'zgarishsiz ko'chirish, ba'zan esa bitta katta tadqiqotni sun'iy ravishda bir nechta "kichik" maqolalarga bo'lib chop ettirish (salami slicing deb ataladigan usul) shaklida namoyon bo'ladi.

Bu nega muammo hisoblanadi

Bu muammoning ta'siri bitta maqola doirasida qolmaydi, balki butun ilmiy sohaning statistik ko'rinishiga ta'sir qilishi mumkin. Duplikatsiya bir qancha salbiy oqibatlarga olib keladi:

• Ilmiy adabiyot hajmi sun'iy ravishda shishiriladi
• Meta-tahlil va tizimli sharhlarda bir xil natija bir necha marta hisobga olinishi mumkin
• Nashriyot huquqlari buzilishi mumkin, ayniqsa maqola boshqa jurnalga eksklyuziv huquq bilan berilgan bo'lsa, bu holat huquqiy nizolarga ham olib kelishi mumkin
• Muallifning ilmiy salohiyati haqida noto'g'ri taassurot yaratiladi

Qonuniy istisnolar mavjudmi

Ba'zi holatlar duplikatsiya sifatida qaralmaydi, masalan, konferensiya tezisini keyinchalik to'liq maqola shaklida rivojlantirish yoki tarjima nashri, agar bu holat aniq ko'rsatilgan va asl nashrga havola berilgan bo'lsa. Muhimi, bunday holatlarda shaffoflik saqlanishi va o'quvchiga vaziyat aniq tushuntirilishi kerak.

Shuningdek, preprint serverlarga joylashtirilgan qo'lyozma, agar jurnal siyosati bunga ruxsat bersa, keyinchalik to'liq taqriz jarayonidan o'tib rasmiy jurnalda chop etilishi ham odatda duplikatsiya hisoblanmaydi. Biroq bu holatda ham preprint mavjudligi maqolada aniq ko'rsatilishi tavsiya etiladi.

Mualliflar duplikatsiyadan qanday saqlanishi mumkin

Eng oddiy yo'l, har bir yangi maqolani jo'natishdan oldin, uning ilgari boshqa joyda chop etilmaganini yoki hozirda boshqa jurnalga topshirilmaganini tekshirish. Agar avvalgi ish bilan qisman bog'liqlik bo'lsa, bu holat maqola matnida ochiq ko'rsatilishi va jurnal muharririga alohida xat orqali ma'lum qilinishi tavsiya etiladi.

Salami slicing muammosini qanday aniqlash mumkin

Bitta katta tadqiqotni sun'iy ravishda bir nechta kichik maqolaga bo'lib chop ettirish, ya'ni salami slicing, ko'pincha to'g'ridan-to'g'ri ko'chirishdan farqli o'laroq, aniqlash qiyinroq bo'lgan holat hisoblanadi. Muharrirlar bunday holatni aniqlashda maqolaning ma'lumotlar bazasi, tadqiqot guruhi yoki metodologiyasi bir xil bo'lgan boshqa nashrlar bilan mos kelishiga e'tibor berishi kerak. Agar bir xil tadqiqot ma'lumotlaridan bir nechta maqola tayyorlanayotgan bo'lsa, har birining ilmiy jihatdan mustaqil va yetarli darajada farqli hissa qo'shishi, shuningdek bu bog'liqlikning ochiq e'tirof etilishi zarur.

Ba'zi hollarda mualliflar buni ongli ravishda emas, balki nashrlar sonini oshirish istagi bilan qiladi, chunki ko'proq maqola ilmiy faoliyat ko'rsatkichlarini yaxshilaydi deb o'ylashadi. Biroq bu yondashuv uzoq muddatda muallifning obro'siga salbiy ta'sir qilishi va jurnal tomonidan jiddiy shubha bilan qaralishiga sabab bo'lishi mumkin.

Maslahat: agar tadqiqotingiz avvalgi ishingiz bilan qisman bog'liq bo'lsa, buni yashirmang, muharrirga oldindan xabar berish ko'pincha muammoni butunlay oldini oladi.

Jurnal uchun duplikatsiyani aniqlash tizimlari va ichki tekshirish jarayonini yo'lga qo'yish muhim ahamiyatga ega. Bunday jarayonlarni tashkil qilishda yordam kerak bo'lsa, bog'lanish orqali JurnalKonsalting bilan aloqaga chiqishingiz mumkin.

Ko'p so'raladigan savollar

Konferensiya tezisi va to'liq maqola duplikatsiya hisoblanadimi?

Agar to'liq maqola tezisga nisbatan sezilarli darajada kengaytirilgan va bu holat aniq ko'rsatilgan bo'lsa, odatda bu duplikatsiya sifatida qaralmaydi. Odatda jurnal bunday holatlarda tezis manbasiga havola berishni talab qiladi.

Duplikatsiya aniqlansa, jurnalning odatiy harakati qanday bo'ladi?

Holatga qarab, muharririyat mualliflardan izoh so'rashi, tuzatish talab qilishi yoki jiddiy hollarda maqolani qaytarib olishi mumkin, qaror odatda holatning jiddiyligiga bog'liq bo'ladi.