Psixologiya ilmiy jurnalini qanday ochish kerak?

Psixologiya sohasida yangi ilmiy jurnal ochish g'oyasi ko'plab universitet kafedralari, ilmiy markazlar va mutaxassislar guruhlarida paydo bo'ladi. Ammo g'oyadan real, muntazam chop etiladigan jurnalgacha bo'lgan yo'l ko'plab tashkiliy va huquqiy bosqichlardan iborat bo'ladi. Ba'zi jamoalar bu ishni shoshilinch boshlab, keyinchalik nizom yoki tarkib bilan bog'liq muammolarga duch keladi, va bu muammolar jurnalning birinchi sonini kechiktiradi. Shu sababli boshlang'ich bosqichda barcha qadamlarni tartib bilan, xotirjam va bosqichma-bosqich rejalashtirish maqsadga muvofiq. Quyida shu yo'lning asosiy bosqichlarini batafsil ko'rib chiqamiz, bu tavsiyalar amaliyotda sinovdan o'tgan yondashuvlarga asoslangan.

Jurnal konsepsiyasini aniqlash

Har qanday jurnal ustavidan oldin, avvalo uning ilmiy yo'nalishi va qamrovi aniq belgilanishi kerak. Psixologiya keng soha bo'lgani uchun jurnal umumiy psixologiyaga bag'ishlanadimi, yoki tor mutaxassislik, masalan klinik psixologiya, ta'lim psixologiyasi yoki yosh psixologiyasi bo'yicha bo'ladimi, shuni hal qilish lozim. Aniq qamrov jurnalning kelajakdagi mualliflar auditoriyasini va indekslash imkoniyatlarini belgilaydi. Bundan tashqari, jurnal qaysi tilda va qanday davriylik bilan chiqishi, choraklikmi yoki yillik ikki martami, ham shu bosqichda aniqlanishi tavsiya etiladi, chunki bu keyingi barcha hujjatlar va rejalashtirish jarayoniga ta'sir qiladi. Konsepsiya qanchalik aniq bo'lsa, tahririyat ichida kelajakda kelib chiqishi mumkin bo'lgan nizolar shunchalik kamayadi va mualliflar uchun ham vaziyat tushunarli bo'ladi.

Tahririyat tarkibini shakllantirish

Jurnal ishonchliligining asosiy ko'rsatkichlaridan biri, bosh muharrir va tahririyat kengashi tarkibidir. Tarkibga turli universitetlardan, imkon bo'lsa xalqaro tajribaga ega mutaxassislarni jalb qilish tavsiya etiladi, chunki bu jurnalning ilmiy vaznini oshiradi va turli qarashlarni birlashtirishga yordam beradi. Tahririyat tarkibi shakllantirilganda, har bir a'zoning aniq vazifasi va mas'uliyati belgilab qo'yilishi kerak, aks holda kelajakda ishlar bir-biriga zid kelib qolishi mumkin. Bu bosqichda quyidagi vazifalarni bajarish kerak bo'ladi:

• Bosh muharrir va uning o'rinbosarlarini belgilash
• Taqrizchilar, ya'ni retsenzentlar bazasini shakllantirish
• Texnik muharrir va sayt yoki nashr bo'yicha mas'ul shaxsni tayinlash
• Tahririyat kengashi a'zolarining rasmiy roziligini olish

Huquqiy ro'yxatdan o'tkazish

O'zbekistonda ommaviy axborot vositasi sifatida jurnalni rasmiylashtirish uchun tegishli davlat organiga hujjatlar to'plami taqdim etiladi: jurnal nizomi, ta'sischilar to'g'risidagi ma'lumotlar, jurnalning nomi, tili, chastotasi va boshqa rekvizitlar. Bu bosqichda huquqiy jihatdan xatoliklarga yo'l qo'ymaslik uchun tajribali maslahatchi bilan ishlash vaqtni sezilarli tejaydi, chunki noto'g'ri to'ldirilgan hujjatlar qayta topshirish va qo'shimcha kutish vaqtiga olib kelishi mumkin. Ko'p hollarda aynan shu bosqichda tashabbuskor jamoalar eng ko'p vaqt yo'qotadi, chunki hujjatlar talablari vaqt o'tishi bilan o'zgarib turishi mumkin. Aynan shu nuqtada JurnalKonsalting kabi ixtisoslashgan xizmatlar tahririyatlarga hujjatlarni to'g'ri va tezroq shakllantirishda amaliy yordam beradi.

Birinchi sonni tayyorlash

Ro'yxatdan o'tgandan so'ng, jurnalning birinchi soni sifatli va vaqtida chiqishi muhim ahamiyatga ega. Buning uchun maqolalar to'plash, ularni taqrizdan o'tkazish, texnik tahrir qilish va nashrga tayyorlash jarayonlarini oldindan rejalashtirish kerak. Birinchi sonlar odatda jurnalning kelajakdagi obro'sini shakllantiradi, shuning uchun sifat nazoratiga alohida e'tibor qaratish lozim. Ko'pgina tahririyatlar bu bosqichda shoshilib, sifatsiz maqolalarni ham qabul qiladi, bu esa kelajakda jurnal obro'siga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Shuningdek, birinchi sonda maqolalar mavzu jihatidan bir-biriga yaqin bo'lishiga harakat qilish, jurnalning yaxlit qiyofasini shakllantirishga yordam beradi.

Maslahat: birinchi ikki-uch sonni chiqarishdan oldin, yetarli miqdordagi sifatli maqoladan iborat zaxira portfel shakllantiring, bu muntazamlikni ta'minlaydi va nashr jadvalini buzilishdan saqlaydi. Bu yondashuv, ayniqsa, jurnal boshida taqrizdan o'tish jarayoni sekinroq kechganda, katta yordam beradi.

Indekslash va rivojlanish rejasi

Jurnal barqaror ishlay boshlagach, milliy va keyinchalik xalqaro ilmiy bazalarga kiritilish masalasini rejalashtirish kerak bo'ladi. Bu jarayon bir kunlik ish emas va odatda bir necha son davomida bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Har bir bosqichda jurnal sifat mezonlariga javob berishi, muntazam chop etilishi va texnik talablarga mos bo'lishi kerak. Bundan tashqari, jurnal saytining texnik holati, arxiv tuzilishi va maqolalarga identifikatorlar berilishi kabi jihatlar ham ushbu bosqichda ko'rib chiqiladi. Batafsil xizmatlar ro'yxati va narxlar bilan tariflar sahifasida tanishishingiz mumkin.

Ko'p so'raladigan savollar

Yangi jurnal ochish uchun qancha vaqt kerak bo'ladi?

Bu tahririyat tarkibi qanchalik tez shakllanishi va hujjatlar qanday tayyorlanishiga bog'liq. Puxta rejalashtirilgan holda jarayon bir necha oy davom etishi mumkin, ammo shoshilinch qaror qabul qilish o'rniga har bir bosqichni sifatli bajarish tavsiya etiladi.

Jurnalni bitta kafedra yoki institut ochishi mumkinmi?

Ha, ko'pchilik ilmiy jurnallar aynan shunday tashabbus bilan boshlanadi, biroq keyinchalik kengroq tahririyat tarkibini va boshqa muassasalar vakillarini jalb qilish jurnalning ishonchliligini oshiradi.