Iqtisodiyot jurnalida jadval va grafiklarni to'g'ri tayyorlash

Jadval va grafiklarning ahamiyati

Iqtisodiy tadqiqotlarda katta hajmdagi raqamli ma'lumotlarni matn ko'rinishida tushuntirish o'quvchi uchun qiyin bo'lishi mumkin. Jadval va grafiklar bu ma'lumotlarni vizual tarzda taqdim etib, natijalarni tezroq va aniqroq tushunishga yordam beradi. To'g'ri tuzilgan vizual material, shuningdek, maqolaning umumiy professional ko'rinishini ham yaxshilaydi va taqrizchilar nazarida ijobiy taassurot qoldiradi. Vizual materiallar, ayniqsa uzoq va murakkab jadvallar o'rniga, o'quvchi vaqtini tejaydigan qulay vosita hisoblanadi. Yaxshi tayyorlangan jadval yoki grafik, ba'zan bir necha paragraf matnga teng miqdordagi ma'lumotni ancha qisqa va tushunarli shaklda yetkazishi mumkin. Shu sababli maqolani rejalashtirish bosqichidayoq qaysi ma'lumotlar matn, qaysilari esa jadval yoki grafik shaklida berilishini oldindan belgilab olish tavsiya etiladi.

Jadval tuzish qoidalari

• Har bir jadval o'z tartib raqami va aniq sarlavhasiga ega bo'lishi kerak;
• Jadval ustunlari o'lchov birligi bilan birga nomlanishi lozim;
• Ortiqcha ustun va qatorlardan qochish, faqat kerakli ma'lumotni keltirish tavsiya etiladi;
• Jadval ostida ma'lumot manbasi ko'rsatilishi shart.

Bu qoidalarga rioya qilish jadvalni o'quvchi uchun tushunarli va professional ko'rinishga ega qiladi. Jadval hajmi juda katta bo'lsa, uni bir necha kichikroq jadvalga bo'lish yoki eng muhim qismini asosiy matnda, qolganini ilovada berish tavsiya etiladi. Jadval ichidagi raqamlarni bir xil o'nlik kasr aniqligida berish ham jadvalni tartibli va o'qishga qulay ko'rinishga ega qiladi. Bo'sh katakchalar yoki ma'lumot mavjud bo'lmagan joylarni alohida belgi bilan ko'rsatish, ularni oddiy nol bilan aralashtirib yubormaslikka yordam beradi. Bunday kichik, ammo muhim tafsilotlarga e'tibor qaratish, jadvalni professional va ishonchli ko'rinishga ega qiladi. Puxta tayyorlangan jadval, oxir-oqibat, butun maqolaning ilmiy jiddiyligi haqida ijobiy taassurot yaratadi. Bu taassurot, ayniqsa taqrizchilar maqolani birinchi marta ko'zdan kechirayotganda, alohida ahamiyat kasb etadi.

Grafik turlarini tanlash

Grafik turini tanlashda ma'lumot xarakteriga e'tibor qaratish kerak:

1. Vaqt bo'yicha o'zgarishni ko'rsatish uchun chiziqli grafik;
2. Turli guruhlarni solishtirish uchun ustunli diagramma;
3. Ulushlarni ko'rsatish uchun doiraviy diagramma;
4. O'zgaruvchilar orasidagi bog'liqlikni ko'rsatish uchun tarqoqlik diagrammasi.

Noto'g'ri tanlangan grafik turi ma'lumotni chalkashtirib yuborishi mumkin, shuning uchun grafik turini tanlashga alohida e'tibor qaratish lozim. Har bir grafik turi ma'lum bir maqsad uchun mos kelishini oldindan tekshirib olish tavsiya etiladi, aks holda o'quvchi ma'lumotni noto'g'ri talqin qilishi mumkin.

Sarlavha va izohlarni yozish

Har bir jadval va grafikning sarlavhasi lo'nda, ammo mazmunni to'liq ifodalovchi bo'lishi kerak. Grafik ostida qisqacha izoh berish, unda qanday ma'lumot aks etganini tushuntirish o'quvchiga qulaylik yaratadi. Shuningdek, matn ichida har bir jadval yoki grafikka aniq havola qilish (masalan, «1-jadvalda ko'rsatilganidek») tavsiya etiladi. Bu amaliyot o'quvchini matn va vizual material orasida qulay tarzda harakatlanishga undaydi. Har bir grafik yoki jadval mustaqil holda ham tushunarli bo'lishi, ya'ni o'quvchi faqat sarlavha va izohni o'qib, uning mazmunini tushuna olishi kerak.

Maslahat: grafikni tayyorlashda ranglar va shriftlarni jurnalning umumiy dizayn uslubiga moslashtiring, bu maqolaning professional ko'rinishini ta'minlaydi.

Texnik tayyorgarlik

Vizual materiallarni tayyorlashda, shuningdek, ranglarni ko'zi ojiz yoki rang farqlashda qiyinchilik chekadigan o'quvchilar ham fahmlay oladigan tarzda tanlash, jurnalning kirish imkoniyatini kengaytiradigan foydali amaliyot hisoblanadi.

Sifatli jadval va grafik tayyorlash ba'zan qo'shimcha texnik ko'nikma talab qiladi. Ayniqsa yangi mualliflar uchun bu jarayon vaqt talab qilishi mumkin. Bunday holatlarda JurnalKonsalting xizmati maqolaning vizual qismini jurnal talablariga moslashtirishda yordam berishi mumkin. Shuningdek, jadval va grafiklarni tayyorlashda maxsus dasturiy vositalardan foydalanish natijaning sifatini sezilarli darajada oshiradi. Batafsil ma'lumot uchun bog'lanish orqali murojaat qiling.

Ko'rish qulayligi va foydalanuvchi tajribasi

Jurnal elektron shaklda o'qilishi ehtimolini hisobga olib, jadval va grafiklarni turli qurilmalarda, jumladan mobil ekranlarda ham tushunarli ko'rinishda tayyorlash tavsiya etiladi. Ortiqcha mayda shrift yoki juda ko'p ma'lumotni bitta grafikka joylashtirish, ekran hajmi kichik bo'lgan qurilmalarda o'qishni qiyinlashtirishi mumkin. Shuning uchun vizual materialni sinab ko'rish, uni turli hajmdagi ekranlarda qanday ko'rinishini tekshirish foydali odat hisoblanadi. Bu oddiy, ammo ko'pincha e'tibordan chetda qoladigan qadam, o'quvchi tajribasini sezilarli darajada yaxshilashi mumkin.

Ko'p so'raladigan savollar

Bir maqolada nechta jadval va grafik bo'lishi mumkin?

Aniq son cheklovi yo'q, ammo faqat zarur va tadqiqot natijalarini yaxshi ifodalaydigan jadval hamda grafiklarni kiritish tavsiya etiladi. Ortiqcha ko'p vizual material, aksincha, o'quvchi e'tiborini asosiy xulosalardan chalg'itishi mumkin.

Rangli grafiklar barcha jurnallarda qabul qilinadimi?

Bu jurnal talabiga bog'liq, ba'zi jurnallar faqat oq-qora bosma nusxa uchun mos grafiklarni talab qilishi mumkin. Shuning uchun grafikni tayyorlashdan oldin jurnalning texnik talablarini oldindan tekshirib olish tavsiya etiladi.