DOAJ talablari va ariza topshirish jarayoni

DOAJ (Directory of Open Access Journals) — ochiq kirish tamoyilida ishlaydigan sifatli ilmiy jurnallarning eng nufuzli xalqaro katalogi. DOAJ'da bo'lish jurnalning halol va shaffof ishlashidan dalolat beradi, shuning uchun ko'plab universitetlar va indekslar unga alohida e'tibor qaratadi. Google Scholar'dan farqli o'laroq, DOAJ'ga rasmiy ariza topshiriladi va uni odamlar — mustaqil baholovchilar ko'rib chiqadi.

DOAJ nimani tekshiradi?

DOAJ baholovchilari jurnalning ilmiy saviyasini emas, balki uning ishlash tartibi va shaffofligini tekshiradi. Asosiy yo'nalishlar quyidagilar:

• Ochiq kirish siyosati — barcha maqolalar ro'yxatdan o'tishsiz va to'lovsiz o'qilishi kerak. Embargo davri yoki qisman yopiq kontent qabul qilinmaydi.
• Litsenziya — har bir maqolada foydalanish shartlarini belgilovchi ochiq litsenziya (odatda Creative Commons turlaridan biri) ko'rsatilishi kerak.
• Taqrizlash tartibi — saytda taqrizlash (peer review) jarayoni aniq tavsiflanishi shart: qanday turdagi taqriz, kim tomonidan, qanday bosqichlarda.
• Tahririyat kengashi — a'zolarning to'liq ismi, ish joyi va mamlakati ko'rsatilgan haqiqiy tahririyat bo'lishi kerak.
• To'lovlar shaffofligi — maqola chop etish to'lovi (APC) bormi-yo'qmi, aniq yozilishi kerak. To'lov bo'lmasa ham, buni ochiq aytish talab qilinadi.
• ISSN — jurnalning tasdiqlangan ISSN raqami bo'lishi va u saytdagi nom bilan aynan mos kelishi zarur.

Ariza topshirishdan oldin nimalarni tayyorlash kerak?

Ariza shakli jurnal haqidagi ko'plab savollardan iborat va har bir javob sayt bilan solishtiriladi. Shu sababli avval saytni tartibga keltiring: aloqa ma'lumotlari, jurnal maqsadi va yo'nalishi (Aims and Scope), mualliflar uchun yo'riqnoma, taqrizlash tavsifi, litsenziya sahifasi va arxiv siyosati alohida-alohida ochiq sahifalarda turishi kerak.

Muhim shart: DOAJ yangi jurnallardan ma'lum nashriy faoliyat tarixini kutadi — jurnal allaqachon maqolalar chop etgan bo'lishi kerak. Aniq son va muddatlar rasmiy saytdagi joriy talablarda ko'rsatilgan, ariza oldidan ularni tekshirib chiqing.

Ariza jarayoni qanday kechadi?

1. DOAJ saytida ariza shaklini to'ldirasiz — savollar jurnal siyosati, to'lovlar, litsenziya va texnik jihatlarga oid.
2. Ariza avval texnik tekshiruvdan o'tadi, so'ng mustaqil baholovchiga biriktiriladi.
3. Baholovchi savollar bilan murojaat qilishi mumkin — elektron pochtani kuzatib boring va tez javob bering.
4. Natija: qabul, rad yoki tuzatishlar so'rovi. Ko'rib chiqish odatda bir necha oy davom etadi.

Ochiq aytish kerak: arizaning ijobiy hal bo'lishini hech kim kafolatlay olmaydi — yakuniy qaror faqat DOAJ baholovchilariga tegishli. Konsalting xizmatlarining vazifasi jurnalni talablarga maksimal darajada moslashtirish, xolos. Aynan shu bosqichda JurnalKonsalting saytingiz va hujjatlaringizni DOAJ texnik talablariga moslashtirishda yordam beradi.

Maslahat: ariza topshirishdan oldin DOAJ'da allaqachon indekslangan, sohangizga yaqin 3-4 ta jurnalning saytini o'rganib chiqing. Ularning litsenziya, taqrizlash va to'lov sahifalari qanday tuzilganini ko'rish ko'p savollarga javob beradi.

Rad javobi kelsa nima qilish kerak?

Rad javobi — yakuniy hukm emas. DOAJ odatda rad sababini ko'rsatadi: ko'pincha bu litsenziya noto'g'ri qo'llanilishi, taqrizlash tavsifining yetarli emasligi yoki sayt ma'lumotlari ariza bilan mos kelmasligi. Kamchiliklarni bartaraf etib, belgilangan kutish davridan so'ng qayta ariza topshirish mumkin. Shoshilish o'rniga har bir bandni sinchiklab tuzatgan ma'qul, chunki takroriy sifatsiz ariza jurnal obro'siga salbiy ta'sir qiladi.

DOAJ'dan keyingi bosqichlar haqida Scopus'ga kirish yo'li maqolamizda o'qishingiz mumkin. Xizmatlarimiz narxlari bilan tariflar sahifasida tanishing.

Ko'p so'raladigan savollar

DOAJ'ga ariza topshirish pullikmi?

Yo'q, ariza topshirish va katalogda bo'lish bepul. DOAJ nomidan pul so'ragan vositachilarga ishonmang.

Jurnal ingliz tilida bo'lishi shartmi?

Yo'q, DOAJ har qanday tildagi jurnallarni qabul qiladi. Lekin sayt navigatsiyasi va asosiy siyosat sahifalarining inglizcha varianti baholash jarayonini osonlashtiradi.

Ariza qancha vaqtda ko'rib chiqiladi?

Aniq muddat belgilanmagan — arizalar oqimiga qarab odatda bir necha oy davom etadi. Jarayonni tezlashtirishning rasmiy yo'li yo'q.