
DOAJ — Ochiq kirish dunyosining "Ishonch belgisi". Jurnalingiz unda bormi?
Tadqiqotchi maqola yubormoqchi bo'ldi.
U jurnallar ro'yxatini ko'rib chiqdi. Bir jurnal unga yoqdi — mavzu mos, saviya yaxshi ko'rindi.
Lekin u bir tekshiruvni qildi: DOAJ'da bormi?
Yo'q edi.
U keyingi jurnalga o'tdi.
Bu siz haqingizda emas, albatta. Hali.
DOAJ nima — va nima uchun u "yana bir indeks" emas?
DOAJ — Directory of Open Access Journals — 2003 yilda atigi 300 ta jurnal bilan boshlangan mustaqil ma'lumotlar bazasi. Bugun unda 21,000 dan ortiq sifatli, ochiq kirish, peer-review jurnali jamlangan.
Lekin bu shunchaki katalog emas.
DOAJ'ga kiritilgan jurnal — tahririyat jarayonidan o'tgan, 50 dan ortiq mezon bo'yicha tekshirilgan va ishonchli nashr sifatida tasdiqlangan degan ma'noni anglatadi.
Tadqiqotchi DOAJ'da ko'rgan jurnalni — soxta emas, deb biladi. Bu — ongsiz ishonch mexanizmi.
"Biz yaxshi jurnal chiqaramiz — bu yetarli emasmi?"
Siz yaxshi ishlayotganingizni bilasiz. Tahririyat kengashingiz bor. Peer-review o'tkazasiz. Maqolalar sifatli.
Lekin muallif buni bilmaydi.
U sizni bir necha daqiqada baholaydi. Va uning birinchi tekshiruvi — DOAJ.
DOAJ'ga kirish — bu jurnalning o'z-o'zini "sifatli" deb e'lon qilishi emas. Bu mustaqil tashkilotning tasdiqi.
Farq shundaki: birinchisiga hech kim ishonmaydi, ikkinchisiga — hamma.
Trafikning uch baravar o'sishi — bu tasodif emas
DOAJ o'z statistikasida ochiq aytadi: jurnallar DOAJ'ga kirgandan keyin veb-saytga tashrif odatda uch barobarga oshadi.
Nima uchun? Chunki DOAJ metadata'si Google Scholar, kutubxona discovery tizimlari, agregatorlar tomonidan avtomatik o'qiladi. Sizning jurnaliz ko'proq joyda — ko'proq ko'rinadi.
Ko'proq ko'rinish → ko'proq muallif → ko'proq sifatli maqola → ko'proq iqtibos.
Bu zanjir — DOAJ'dan boshlanadi.
Plan S — va nima uchun bu sizga aloqador
Yevropa Ittifoqi moliyalashtiradigan tadqiqotlar uchun Plan S talabi: ochiq kirish yo'lini tanlagan jurnallar DOAJ'da bo'lishi shart.
Bu nima degani? Evropa grantlari bilan ishlaydigan yoki xalqaro hamkorlikka intilayotgan mualliflar — DOAJ'siz jurnalga maqola yubora olmaydi.
Ular jurnaliz'ni sevishi mumkin. Lekin qoidani buzolmaydi.
Talablar — ko'rinadigan darajada oddiy. Amalda esa...
DOAJ'ga ariza berish uchun minimal talablar: to'liq ochiq kirish, ISSN, peer-review jarayoni saytda batafsil tasvirlangan, tahririyat kengashi to'liq ism va muassasa bilan ko'rsatilgan, mualliflik huquqi va litsenziya shartlari aniq, nashr to'lovlari (APC) oshkora ko'rsatilgan.
Ro'yxat qisqa ko'rinadi. Lekin amalda:
2025 yilda DOAJ bir jurnalni rad etdi — sabab: yetarli maqola yo'q edi, peer-review jarayoni saytda aniq ko'rsatilmagan, va nashr to'lovlari noaniq edi.
Bularning barchasi — oldindan bilsangiz, bir haftada hal qilinadigan masalalar.
Bilmasangiz — ariza rad. Va rad etilgan jurnal 6 oy kutmasa, qayta ariza bera olmaydi.
DOAJ Seal — faqat 10% erishadi
DOAJ'ga kirish va DOAJ Seal olish — ikki alohida daraja.
DOAJ'dagi jurnallarning faqat 10 foizi Seal'ga ega. Bu — DOI, arxivlash (CLOCKSS/LOCKSS), ORCID integratsiyasi va Creative Commons litsenziyasi kabi qo'shimcha talablarni bajargan jurnallar.
Seal — bu sifat ko'rsatkichi emas, balki ochiq kirish amaliyotidagi yuqori darajaning belgisi. Seal'li jurnal mualliflar uchun birinchi tanlov bo'ladi.
Ko'pchilik DOAJ'da bo'lishni maqsad qiladi. Eng yaxshilari esa Seal uchun intiladi.
Ko'p muharrirlar bilmagan narsa: Seal uchun Scopus yo'li qisqaradi
DOAJ Seal — bu nafaqat nufuz. Bu Scopus va boshqa indekslar uchun texnik tayyorlik belgisi hamdir.
Seal talablari — DOI, ORCID, arxivlash — aynan Scopus va Crossref talab qiladigan narsalar. Demak Seal olgan jurnal aslida Scopus arizasining yarmini allaqachon bajargan bo'ladi.
Bir maqsad yo'lida ikki natija.
Ariza jarayoni — qanchalik davom etadi?
Arizani ko'rib chiqish muddati — odatda 3 oyga qadar. DOAJ 3 oydan qisqaroq muddatda holat so'rovlariga javob bermaydi.
Shuni ham bilish kerak: ariza ko'rib chiquvchi volunteer bo'lishi mumkin — doaj.org elektron pochtasiga ega bo'lmagan mustaqil ekspert. Javob spam papkangizga tushib qolmasligi uchun kuzatib boring.
Noto'g'ri yoki to'liq bo'lmagan ma'lumot ko'rsatilgan arizalar avtomatik rad etiladi. Agar yangilash yoki noto'g'ri ma'lumot topilsa — nashriyotga 3 yilgacha yangi ariza berish taqiqlanishi mumkin.
3 yil — bu juda uzoq.
Biz buni siz uchun qilamiz
jurnal-konsalting.uz jamoasi:
✔️ Jurnalingizni DOAJ talablariga to'liq moslashtirish ✔️ Sayt, litsenziya, peer-review tavsifi va APC sahifalarini sozlash ✔️ DOAJ ariza shaklini professional to'ldirish ✔️ DOAJ Seal uchun qo'shimcha tayyorgarlik ✔️ Jarayon davomida kuzatuv va maslahat
Birinchi konsultatsiya — bepul.
Oyiga faqat 5 ta jurnal qabul qilinadi.
21,000 ta jurnal DOAJ'da. Mualliflar ularni tanlaydi. Sizning jurnaliz ham o'sha ro'yxatda bo'lishi kerak.
Maqola yoqdimi?
Do'stlaringizga ham ulashing


